Projekt

Inwentaryzacje przyrodnicze kluczem do edukacji ekologicznej i ochrony bioróżnorodności w woj. opolskim

Znajdź w serwisie

FACEBOOK

Konkursy

ZAPOZNAJ SIĘ Z NASZĄ OFERTĄ CIEKAWYCH KONKURSÓW I OLIMPIAD

Mapa

Stobrawski PK - Rośliny

NAJCIEKAWSZE GATUNKI

Kotewka orzech wodny jest jednoroczną rośliną wodną, rosnącą w płytkich zbiornikach, głównie starorzeczach i stawach hodowlanych. Na powierzchni wody tworzy rozety romboidalnych liści, przytwierdzone do dna zbiornika przy pomocy długiej podwodnej łodygi. U podstawy ogonków liściowych znajdują się komory powietrzne pomagające roślinie w unoszeniu się na wodzie. Jej owocem jest orzech zaopatrzony w ostre wyrostki – harpuny oraz komory powietrzne. Zarówno jedne, jak i drugie odgrywają znaczną rolę w przenoszeniu owoców. Dojrzałe orzechy opadają na dno zbiornika i tam zimują, aby wiosną wykiełkować. Dawniej, gdy roślina była częstsza, z orzechów wyrabiano mąkę. Natomiast w średniowieczu kolczaste owoce rozsypywano we wsiach pod oknami dla zabezpieczenia się przed złodziejami, którzy zakradali się do obejścia na bosaka. Na terenie parku kotewka występuje w starorzeczach i stawach hodowlanych w dolinie Odry i Stobrawy. Jest to gatunek ściśle chroniony nie tylko w Polsce, ale w całej Europie. W związku z tym dla służb Stobrawskiego PK jest jednym z gatunków priorytetowych. W 2002 roku na terenie parku miała miejsce restytucja kotewki orzecha wodnego i salwinii pływającej. Została ona przeprowadzona przez Stowarzyszenie na Rzecz Ochrony Przyrody Stobrawskiego Parku Krajobrazowego BIOS i polegała na przeniesieniu części zagrożonych populacji tych roślin do podobnych i mniej zagrożonych siedlisk. W tym celu wybrano 10 starorzeczy w dolinie Odry i Nysy Kłodzkiej, dla których istniały historyczne informacje o wcześniejszym występowaniu obu taksonów, i przesiedlono część tych populacji.

Salwinia pływająca to niewielka, jednoroczna paproć, związana ze środowiskiem wodnym. Jest pozbawiona korzeni i swobodnie pływa po powierzchni wody. Wytwarza dwa rodzaje liści ułożonych w okółkach. Na tafli wody widoczne są jasnozielone, eliptyczne liście pokryte drobnymi włoskami, uniemożliwiającymi zwilżenie ich powierzchni. Pomiędzy nimi wyrastają liście zanurzone w wodzie, podzielone na wąskie odcinki i przypominające przez to korzenie. Późnym latem u nasady liści pojawiają się błoniaste twory zwane sporokarpiami, w których rozwijają się zarodnie. Salwinia, podobnie jak kotewka, występuje w starorzeczach i stawach hodowlanych. Objęta jest ścisłą ochroną.

Długosz królewski jest okazałą, dorastającą nawet do 2 metrów paprocią, rosnącą wyłącznie na siedliskach podmokłych, takich jak olsy, bory bagienne, torfowiska, wilgotne zarośla czy brzegi zbiorników wodnych. Swój iście królewski wygląd zawdzięcza imponującym pierzastym liściom. Niektóre z nich poza funkcją asymilacyjną biorą również udział w rozmnażaniu. W górnej części tych liści (tzw. części zarodnionośnej) licznie tworzą się zarodnie, które początkowo mają barwę ciemnozieloną, a w stadium dojrzałym rdzawobrunatną. Długosz to rzadki mieszkaniec naszych lasów, dlatego należy do gatunków ściśle chronionych.

Centuria pospolita to dekoracyjnie kwitnąca roślina z rodziny goryczkowatych. Wbrew swej nazwie nie należy do gatunków częstych – na terenie parku odnotowano dotychczas tylko kilka stanowisk jej występowania (głównie w południowo – zachodniej części parku). Na zmniejszenie liczebności gatunku wpłynął prawdopodobnie niekontrolowany zbiór tej rośliny do celów leczniczych - ziele centurii stosowane jest w schorzeniach układu pokarmowego. Z tego względu centuria została objęta całkowitą ochroną.

Łuskiewnik różowy to rzadko spotykana, wieloletnia roślina z rodziny trędownikowatych, której nazwa pochodzi od łusek pokrywających gęsto podziemne kłącze oraz mięsistą, pozbawioną liści łodygę. Główną część rośliny stanowi silnie rozgałęzione, sięgające do głębokości nawet 1 metra kłącze. Łodyga wraz z intensywnie na różowo zabarwionym kwiatostanem pojawia się na wiosnę i zanika zaraz po wysypaniu się nasion. Łuskiewnik to roślina pasożytnicza – ze względu na brak chlorofilu nie wytwarza samodzielnie substancji pokarmowych. Dlatego pasożytuje na korzeniach drzew liściastych, głównie olszy, buka, klonu i leszczyny, a także świerka. Na terenie SPK występuje nielicznie, głównie w wilgotnych lasach liściastych.

Rosiczka okrągłolistna jest wszystkim znaną, ale rzadko spotykaną rośliną mięsożerną. Liście tego niepozornego gatunku są zebrane w przyziemną różyczkę i zaopatrzone w liczne włoski gruczołowe. Włoski te wytwarzają lepką ciecz wabiącą owady oraz substancje rozkładające ciała ofiar. W parku rosiczkę można spotkać na kilku stanowiskach, głównie na torfowiskach. Należy do gatunków ściśle chronionych.

Na terenie Stobrawskiego PK występuje 8 gatunków z rodziny storczykowatych. Do najrzadziej spotykanych należą kukułka Fuchsa i kukułka krwista. Liście kukułki krwistej, w przeciwieństwie do kukułki Fuchsa, pozbawione są ciemnych plam. Kwiaty koloru różowego lub bladoczerwonego rozwijają się w czerwcu. Jest to gatunek łąkowy, znany w parku tylko z jednego stanowiska – niewielkiego torfowiska zlokalizowanego w północnej jego części. Kukułka Fuchsa z kolei to gatunek leśny, występujący w parku na dwóch stanowiskach w łęgu jesionowo-olszowym. Kwitnie w czerwcu, a kwiaty mają kolor bladoróżowy. Wszystkie gatunki storczyków są w naszym kraju ściśle chronione.

GATUNKI RZADKIE

Baza danych opisuje również stanowiska roślin „rzadkich”, to znaczy znajdujących się na „czerwonych listach” - krajowej i wojewódzkiej. Ogółem na terenie parku stwierdzono 130 takich gatunków. Do najciekawszych z nich, wyłączając gatunki chronione, należą:                                    

1. Bebłek błotny Peplis portula L.

2. Chłodek drobny Arnoseris minima (L.) Schweigg. et Koerte.

3. Cibora brunatna Cyperus fuscus L.

4. Ciemiężyk białokwiatowy Vincetoxicum hirundinaria Med.

5. Czermień błotna Calla palustris L.

6. Czerniec gronkowy Actaea spicata L.

7. Czosnek kątowy Allium angulosum L.

8. Czosnek wężowy Allium scorodoprasum L.

9. Dzwonek skupiony Campanula glomerata L.

10. Farbownik lekarski Anchusa officinalis

11. Janowiec ciernisty Genista germanica L.

12. Jarzmianka większa Astrantia major L.

13. Jaskier wielki Ranunculus linqua L.

14. Kokorycz wątła Corydalis intermedia (L.) Merat

15. Krwawnik kichawiec Achillea ptarmica L.

16. Krwawnik pannoński Achillea pannonica Scheele

17. Lepiężnik różowy Petasites hybridus (L.) Gaertn., B. Mey. & Scherb.

18. Łączeń baldaszkowy Butomus umbellatus L.

19. Łyszczec baldachogronowy Gypsophila fastigiata L.

20. Modrzewnica zwyczajna Andromeda polifolia L.

21. Mysiurek maleńki Myosurus minimus L.

22. Nadwodnik naprzeciwlistny Elatine hydropiper L. em. Oeder

23. Nadwodnik sześciopręcikowy Elatine hexandra (Lapierre) DC.

24. Nadwodnik trójpręcikowy Elatine triandra Schkuhr

25. Namulnik brzegowy Limosella aquatica L.

26. Nasięźrzał pospolity Ophioglossum vulgatum L.

27. Nicennica drobna Filago minima (Sm.) Pers.

28. Nicennica polna Filago arvensis L.

29. Okrężnica bagienna Hottonia palustris L.

30. Oman wierzbolistny Inula salicina L.

31. Osoka aloesowata Stratiotes aloides L.

32. Pajęcznica gałęzista Anthericum ramosum L.

33. Perłówka jednokwiatowa Melica uniflora Retz.

34. Pięciornik niski Potentilla supina L.

35. Ponikło igłowate Eleocharis acicularis (L.) Roem. & Schult.

36. Ponikło jajowate Eleocharis ovata (Roth) Roem. & Schult.

37. Porzeczka dzika czerwona Ribes spicatum Robson

38. Przetacznik błotny Veronica scutellata L.

39. Przetacznik długolistny Veronica longifolia L.

40. Przytulia północna Galium boreale L.

41. Rdestnica grzebieniasta Potamogeton pectinatus L.

42. Rdestnica stępiona Potamogeton obtusifolius Mert. & W. D. J. Koch

43. Rutewka wąskolistna Thalictrum lucidum L.

44. Rzeżucha niecierpkowa Cardamine impatiens L.

45. Rzęśl hakowata Callitriche hamulata Kütz. ex W. D. J. Koch

46. Sierpik barwierski Serratula tinctoria L. (var. lancifolia)

47. Sitowie korzenioczepne Scirpus radicans Schkuhr

48. Sitowiec nadmorski Bulboschoenus maritimus (L.) Palla

49. Skrzyp zimowy Equisetum hyemale L.

50. Spirodela wielokorzeniowa Spirodela polyrhiza (L.) Schleiden

51. Starzec kędzierzawy (nadpotokowy) Senecio rivularis (W. et K.) DC.

52. Starzec nadrzeczny Senecio fluviatilis Wallr.

53. Szczodrzeniec rozesłany Chamaecytisus ratisbonensis (Schaeffer) Rothm.

54. Traganek pęcherzykowaty Astragalus cicer L.

55. Turzyca ciborowata Carex bohemica Schreb.

56. Turzyca cienista Carex umbrosa Hos

57. Turzyca nibyciborowata Carex pseudocyperus L.

58. Turzyca nitkowata Carex lasiocarpa E

59. Turzyca najeżona Carex pairaei F.W.Schultz

60. Turzyca orzęsiona Carex pilosa Scop.

61. Turzyca pigułkowata Carex pilulifera L.

 GATUNKI CHRONIONE

Na terenie Stobrawskiego PK stwierdzono do tej pory 41 gatunków roślin chronionych, z czego 12 jest chronionych ściśle, a 29 częściowo. Stanowiska tych roślin są szczegółowo odnotowywane w bazie danych, a osobom zainteresowanym mogą zostać udostępnione w siedzibie parku wyłącznie do celów naukowo-badawczych. Poniżej podajemy listę tych gatunków.

Gatunki roślin objęte ochroną ścisłą:

1.    Długosz królewski Osmunda regalis L.
2.    Fiołek mokradłowy Viola persicifolia Schreb
3.    Kotewka orzech wodny Trapa natans L.
4.    Kruszczyk siny Epipactis purpurata Sm
5.    Kukułka Fuchsa Dactylorhiza fuchsii (Druce) Soó
6.    Lilia złotogłów Lilium martagon L.
7.    Lindernia mułowa Lindernia procumbens (Krock.) Borbás
8.    Nasięźrzał pospolity Ophioglossum vulgatum L.
9.    Pływacz średni Utricularia intermedia Hayne
10.    Pszeniec grzebieniasty Melampyrum cristatum L.
11.    Rosiczka okrągłolistna Drosera rotundifolia L.
12.    Salwinia pływająca Salvinia natans  (L.)All.
            
Gatunki roślin objęte ochroną częściową:

1.    Bagno zwyczajne Ledum palustre L.
2.    Bobrek trójlistkowy Menyanthes trifoliata L.
3.    Centuria pospolita Centaurium erythraea Rafn
4.    Czosnek kątowy Allium angulosum L.
5.    Czosnek niedźwiedzi Allium ursinum L.
6.    Dzięgiel litwor Angelica archangelica subsp. litoralis (Fr.) Thell.
7.    Gnieźnik leśny Neottia nidus-avis (L.) Rich.
8.    Grzybienie białe Nymphaea alba L.
9.    Kruszczyk szerokolistny Epipactis helleborine (L.) Crantz
10.    Kukułka krwista Dactylorhiza incarnata (L.) Soó
11.    Kukułka szerokolistna Dactylorhiza majalis (Rchb.) P. F. Hunt & Summerh.
12.    Jaskier wielki Ranunculus lingua L.
13.    Listera jajowata Listera ovata (L.) R. Br.
14.    Modrzewnica zwyczajna Andromeda polifolia L.
15.    Naparstnica zwyczajna Digitalis grandiflora Mill.
16.    Nadwodnik naprzeciwlistny Elatine hydropiper L. em. Oeder
17.    Nadwodnik sześciopręcikowy Elatine hexandra (Lapierre) DC.
18.    Nadwodnik trójpręcikowy Elatine triandra Schkuhr
19.    Orlik pospolity Aquilegia vulgaris L.  
20.    Podkolan biały Platanthera bifolia (L.) Rich.
21.    Podrzeń żebrowiec Blechnum spicant (L.)Roth
22.    Pomocnik baldaszkowy Chimaphila umbellata (L.) W. P. C. Barton
23.    Kocanki piaskowe Helichrysum arenarium (L.) Moench
24.    Śnieżyczka przebiśnieg Galanthus nivalis L.
25.    Wawrzynek wilczełyko Daphne mezereum L.  
26.    Widłak goździsty Lycopodium clavatum L.
27.    Widłak jałowcowaty Lycopodium annotinum L.
28.    Widlicz spłaszczony Diphasiastrum complanatum (L.) Holub.
29.    Zimowit jesienny Colchicum autumnale L.

 

Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich: Europa inwestująca w obszary wiejskie.
Strona współfinansowana ze środków Unii Europejskiej w ramach Schematu III Pomocy Technicznej. Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013.
Instytucja Zarządzająca PROW na lata 2007-2013: Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi.
Strona opracowana na zlecenie Urzędu Marszałkowskiego Województwa Opolskiego.

 

2015 | Wszystkie prawa zastrzeżone - ZOPK 

designed & hosted by